Recensie

Share Button

Verleidingen aan de top coverJaap van Ginneken – Verleidingen aan de top

Media- en massapsycholoog Van Ginneken schreef een aantal interessante boeken en voegt er daar nu een aan toe. In ‘Verleidingen aan de top’ – met als ondertitel ‘Psychologie van de macht’ – heeft hij het over leiders die, als ze de top naderen en daar zijn, het contact met hun achterban en zichzelf verliezen.

Van Ginneken komt niet met definitieve, maar wel met voorlopige en aannemelijke antwoorden. Hypotheses dus, die hij opstelt na het bestuderen van boeken, wetenschappelijke artikelen, krantenartikelen, enz. Hij selecteert en neemt een aantal bekende figuren onder de loep, zoals Clinton, JFK en Thatcher. Ook beperkt hij zich tot figuren die enige tijd aan het hoofd stonden van een land in de westelijke wereld, aan weerszijden van de Atlantische Oceaan.

De kernvragen van het boek zijn: wat heeft het naderen en bereiken van de hoogste macht voor invloed op topleiders? En: hoe komt het dat zo weinigen in staat zijn de betovering te doorbreken en hun baas te weerstaan? Met deze laatste vraag wordt duidelijk dat het gedrag van leiders niet alleen door henzelf, maar ook door hun naaste kring in stand wordt gehouden.

Na een duidelijke inleiding bespreekt Van Ginneken het leidersgedrag aan de hand van zeven hoofdzonden: seksuele obsessie, verslaving, corruptie, machtsmisbruik, geestesziekte, ontkenning van sterven en overmoed. De laatste – trots, of overmoed – beschouwt hij als overkoepelend en zij staat centraal in de uiteindelijke conclusie.

Tijdens het lezen val je van de ene verbazing in de andere. Zeker als je niet zo op de hoogte bent van de geschiedenis van leiders. Natuurlijk, we herinneren ons vast nog allemaal de affaire-Lewinsky (I did not have sexual relations with that woman”). Maar Clinton lijkt geen uitzondering te zijn. Zo lustte John F. Kennedy er ook wel pap van en is hij in ‘goed’ gezelschap van Mitterand, Berlusconi en vele anderen.

Het boek is ook zonder enige voorkennis van verschillende psychologische termen, goed te lezen. Van Ginneken legt alles begrijpelijk uit. Wat hij ook goed doet, is dat hij geen definitieve conclusies trekt, maar ruimte laat voor andere opvattingen. Zo zegt hij bijvoorbeeld over de seksuele escapades van leiders:

Enerzijds zouden dergelijke zaken normaal gesproken natuurlijk als privé moeten worden beschouwd, maar anderzijds zijn ze vaak verbonden met andere overtredingen (zoals relaties met ondergeschikten), met risico’s van chantage en inbreuken op de veiligheid.

Jammer is dat Van Ginneken niet ook zijn oog liet vallen op Nederlandse* leiders en op hen die op een ‘lager’ niveau in de fout gingen. Dat zou het boek nóg interessanter maken. Toch blijft het even goed een interessant boek, dat bovendien lekker weg leest. Een boek dat Van Ginneken overigens gratis ter beschikking stelt aan iedere actieve premier of minister, iedere nationale fractievoorzitter of nationale partijleider die daarom vraagt. Gevreesd mag echter worden dat niet veel dat al hebben gedaan, of nog zullen doen.

sterren 8

Wag_the_dog coverN.B. Van Ginneken verwijst in zijn boek naar de film ‘Wag the Dog’ uit 1997, met o.a.  Dustin Hoffman en Robert De Niro. Een zwarte filmkomedie over een president, die 2 weken voor de verkiezingen in het nauw komt en wordt geholpen door een ‘mannetje’. Het bekijken waard, zeker na het lezen van ‘Verleidingen aan de top’.
 
 
 
De prooi cover* ‘De prooi’ is een driedelige televisieserie over de opkomst en ondergang van de fusiebank ABN en AMRObank ten tijde van Rijkman Groenink. De serie is gebaseerd op het gelijknamige boek van Jeroen Smit. De 1e aflevering is te zien op zaterdag 19 oktober, op Nederland 2.
Share Button

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *