Recensie Literatuur

Share Button

Mooi tijdsbeeld

 

De-jongen-die-met-honden-kon-praten-Joanna-GrudaJoanna Gruda – De jongen die met honden kon praten

Deze debuutroman van actrice, vertaalster en journaliste Joanna Gruda, is gebaseerd op het jonge leven van haar grootvader. Hij werd tussen de twee wereldoorlogen in, geboren in een Joods-communistisch gezin. Het verhaal begint echter eerder met de geschiedenis van de ouders van de kleine Julek.

Als blijkt dat de moeder van Julek zwanger is, wordt er gestemd over het al dan niet geboren laten worden van het kind. Dit gebeurt in Moskou, waar de vader en moeder van Julek een communistische opleiding volgen. Het is de bedoeling dat ze na het afronden ervan, teruggaan naar Polen om daar mee te helpen een communistische revolutie te ontketenen. Een jong kind opvoeden zit daarbij in de weg, zo vinden veel kameraden.

Nadat ze beloven dat ze hun kind na de geboorte afstaan, keren de kersverse ouders terug naar Polen. Daar wordt de jonge Julek geplaatst in het gezin van zijn oom en tante. Hij groeit daar op in de veronderstelling dat zijn oom en tante zijn ouders zijn. Als zijn tante Lena hem i.v.m. de dreigende oorlog met de trein naar Parijs brengt, vertelt ze hem dat zij zijn echte moeder is. De dan zevenjarige Julek kan dit niet geloven.

Wat volgt is een beschrijving van het leven van Julek vlak voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een groot deel van de tijd woont hij in een Frans tehuis dat oorspronkelijk is bedoeld voor weeskinderen van communistische ouders. Zijn moeder zoekt hem daar wel af en toe op, maar zij is meer bezig met haar ondergrondse werk. Zij bouwen dan ook geen hechte band op. Geborgenheid vindt Julek wel binnen de muren van het instituut, waar hij al snel de reputatie opbouwt dat hij met dieren kan praten.

Het verhaal begint sterk. Gruda beschrijft de geschiedenis met humor en je blijft lezen omdat je wilt weten of het de kleine Poolse jongen lukt zich staande te houden, vooral omdat je weet dat de Tweede Wereldoorlog eraan komt. Langzamerhand kom je er echter achter dat de spanning niet in het ‘grote’ verhaal zit, als wel in de verschillende, kleine incidenten.

Ook blijkt dat het boek eigenlijk geen roman is. Het is eerder een biografie, gemixt met literaire journalistiek. Gruda schrijft vlot, schetst een mooi tijdsbeeld en je verwondert je over de veerkracht van de sympathieke Julek, maar daar is alles mee gezegd.

Vond de uitgever het ook allemaal wat dunnetjes? In ieder geval worden we onder valse voorwendselen verleid het boek te lezen. Vals omdat zowel de titel als de tekst op de achterflap de lading niet dekken. Het praten met honden speelt geen rol van betekenis (de titel van de Engelstalige uitgave ‘Revolution baby’ is beter gekozen) en van ‘een leven lang op zoek zijn naar zijn werkelijke afkomst’ is geen sprake. Kortom, te veel geschreeuw voor een vermakelijk boek.

sterren 7

De jongenJoanna Gruda – De jongen die met honden kon praten

Vertaald door Manik Sarkar

Uitgeverij Cargo ‖ Balans ‖ De Bezige Bij

2014

Paperback € 18,90 / E-book € 14,99

Share Button

2 gedachten over “Recensie Literatuur

  1. Met deze recensie ben ik het eens. Op de helft van het boek aangeland twijfelde ik of ik het verder zou lezen, maar de tweede helft wordt vooral boeiend door de sfeerbeschrijvingen. De oorlogsjaren, het leven in Frankrijk, de bevrijding enz. Gelukkig loopt het met Julian uiteindelijk goed af.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *