Tagarchief: Puttertje

Recensie

Share Button

Het puttertje coverDonna Tartt – Het puttertje

Theo Decker is 13 jaar en loopt met zijn moeder door een museum in New-York. Ze hebben een afspraak op de school van Theo, maar buiten regent het hard en ze hebben tijd over. Als ze bijna bij de museumwinkel zijn, gaat de moeder van Theo nog even terug om één van de Hollandse meesters nog een keer goed te bekijken. Intussen maakt Theo van de gelegenheid gebruik om nog even te kijken naar het mooie meisje dat hij eerder voorbij zag komen.

Een explosie volgt. Wanneer Theo bijkomt, merkt hij dat een zwaargewonde man – de man die bij het meisje was – van alles tegen hem zegt. De man geeft zijn ring aan Theo en zegt tegen hem het kleine schilderijtjeHet puttertje’ uit het puin te redden.

Met het schilderijtje in een tas, weet Theo de uitgang te vinden. Echter, in de chaos heeft niemand oog voor hem. En omdat hij zijn moeder niet ziet, gaat hij naar huis. Niet veel later blijkt dat zijn moeder bij de aanslag gedood is.

Het eerste deel van Het puttertje is spannend. Je wilt weten hoe het verder gaat met de ouderloze Theo – zijn vader heeft een paar maanden eerder de benen genomen – en met het schilderijtje. Waar komt Theo terecht? Wanneer brengt hij het schilderijtje terug naar het museum?

Na het eerste deel daalt de spanning. Pas in het voorlaatste deel van het boek stijgt ze weer behoorlijk. Is de rest van het boek dan saai? Nee, want er zijn genoeg onverwachte wendingen. Maar niet genoeg om te spreken van een écht spannend boek.

Dat er te weinig spanning is komt omdat er heel veel aandacht uit gaat naar details. Zeker, Tartt schrijft met grote kennis van zaken. Maar de grote hoeveelheid details zorgt ervoor dat het een tijd duurt voordat er echt weer eens iets gebeurt. En over details gesproken: sommigen worden keer op keer herhaald. Misschien goed bedoeld: het schept een sfeer en een context, maar vaak onnodig. Na tien keer te hebben gelezen dat de regen zo-en-zo valt, weet je het wel.

Terug naar schilderijtje. Het feit dat dit door een schilder werd geschilderd die ook het leven liet bij een explosie (Carel Fabritius, 1622-1654, omgekomen bij de ontploffing van het Delfts Kruithuis) is origineel gekozen. Ook goed is dat Tartt het schilderij in het hele boek een belangrijke plaats geeft. Soms is het even uit het zicht verdwenen, maar dan opeens, dan is het daar weer. Iets wat Tartt ook doet met enkele hoofdpersonen.

Wat Tartt ook goed doet is het beschrijven van de gemoedstoestand van de hoofdpersoon, of dat nu gaat om dronkenschap, depressief zijn of gespannen zijn. Uitzonderlijk goed beschreven is de surrealistische shocktoestand, waarin Theo en de oude man na de explosie verkeren.

Alles bij elkaar genomen is het waarderen van Het puttertje niet eenvoudig omdat het een boek is met twee gezichten. Enerzijds probeert Tartt de vaart en de spanning erin te houden met onverwachte wendingen en schokkend bedoelde situaties. Maar tegelijkertijd trapt Tartt op de rem door veel details onder de loep te nemen. Dit doet ze ook bij dialogen. Nadat een van de hoofdpersonen de eerste woorden van een zin heeft gesproken, volgt een beschrijving van hoe diegene kijkt, denkt of beweegt. Daarna gaat de zin verder. Dit is ronduit irritant omdat je iedere keer moet teruglezen.

Een boek met twee gezichten dus, waarvan het slothoofdstuk gerust weggelaten had mogen worden. Daarin zet hoofdpersoon Theo alles nog eens op een rijtje. Alleen weet hij niet goed of hij nu links, of rechtsaf moet. Het is Tartt zelf die niet weet hoe ze er een einde aan moet breien. Alsof ze weet waar Het puttertje in het museum hangt, maar na het bekijken de uitgang niet kan vinden.

sterren5

Het puttertje collage

Share Button