Alsof

19Shares
Share Button

Nu smetvrees het nieuwe normaal is, is het de vraag of de crisis zal leiden tot fundamentele veranderingen in onze manier van leven. Een vraag die voor jou misschien op een ongeschikt moment komt, bijvoorbeeld omdat na zeven weken ophokplicht blijkt dat je je kind helemaal geen staartdelingen had hoeven aanleren.

Toch is het belangrijk onszelf de vraag te stellen hoe we na het vaccin verder gaan. Belangrijk omdat we de problemen zelf over ons hebben afgeroepen. Het is zoals de Italiaanse wiskundige Paolo Giordano zegt*: ‘[…] niet zozeer [dat] de nieuwe microben naar ons op zoek zijn, maar dat wij ze uit hun hol jagen’. Gevalletje eigen schuld en op de blaren zitten.

Antwoord geven op de vraag of we na de Grote Lockdown slechts de kaarten schudden, of een heel ander spel gaan spelen, is proberen de toekomst te voorspellen. Een toekomst die in hoge mate onzeker is, iets dat zich al openbaart bij zoiets eenvoudigs als proberen te raden op welke zij je vanavond in slaap valt. Gok gerust op rechts, maar het kan nog alle kanten op.

Wat in ieder geval duidelijk moet zijn, is dat we tijdens onze reis naar verlossing, eerst station Psychologische crisis moeten bezoeken. Om in de wachtkamer in de spiegel te kijken – uiteraard op anderhalve meter afstand van elkaar – en doordrongen te raken van de waarheid waar Jiddu Krishnamurti al over sprak: ‘De wereld dat ben jij’. De rest van het traject is dan Vrij Reizen.

Ondertussen is de trein naar economisch herstel al vertrokken. Een sneltrein, waar in de coupés van Denk en 50+, ruzie wordt gemaakt over wie de conducteur mag zijn. Een trein die tussen Weesp en Amsterdam zal worden leeggehaald, omdat zij de veiligheid van de wereld niet kan waarborgen. De reizigers zal worden verweten, dat zij zich gedroegen alsof er niets was gebeurd.

*In tijden van besmetting, Amsterdam, De Bezige Bij, 2020

Share Button
19Shares

Apostelkind

99Shares
Share Button

Openhartig en treffend

Renske Doorenspleet – Apostelkind. In de greep van een gesloten genootschap

Persoonlijk verslag van het loskomen van een religieuze beweging

‘Hoe kun je iets loslaten als je niet weet wat jou heeft vastgehouden?’ Dat zegt echtgenoot Martin, als Renske Doorenspleet het graven in haar verleden wil opgeven. Een geschiedenis van opgroeien in Het Apostolisch Genootschap (ApGen), een religieuze beweging waar tot in de jaren ’80 een grote mate van discipline, loyaliteit, uiterlijk en geestelijk conformisme werd geëist.

Het doorknippen van de navelstreng – in 1998 stappen Renske en haar man uit de beweging – betekent nog niet een definitieve breuk met het verleden. Integendeel. Naarmate de tijd verstrijkt kijkt Doorenspleet met steeds meer verbazing naar wat haar is overkomen. Zo vraagt ze zich af hoe het kan dat deze groep waaraan het individu volledig ondergeschikt werd gemaakt (‘Ik was wij, wij waren nooit ik’), in een open en democratische samenleving als Nederland, ongemoeid zijn gang kon gaan.

Om antwoord te krijgen, raadpleegt Doorenspleet talloze oude documenten en voert ze gesprekken met haar ouders, andere (ex)leden en wetenschappers. De kennis die ze opdoet, legt ze naast haar eigen herinneringen. Dit maakt dat ze in een emotionele rollercoaster terecht komt, waarbij ze zich afvraagt of iemand haar ooit zal geloven. Niet zo vreemd als je bent opgegroeid in een groep die (ook nu nog) de donkere kanten van het verleden het liefst onder het tapijt veegt.

Doorenspleet brengt de geschiedenis van het ApGen in kaart, niet alleen door te beschrijven hoe de oorspronkelijke beweging vanuit Engeland, via Duitsland naar Nederland kwam, maar ook vertelt zij hoe het genootschap zich in de periode 1946-1951 losmaakte van de Duitse moederkerk, de Neuapostolische Kirche. Daarnaast is ieder hoofdstuk voorzien van persoonlijke herinneringen, als ware het dagboekaantekeningen. Zo krijgen we een gedetailleerd beeld van hoe Doorenspleet binnen de beweging opgroeide en hoe zij dat beleefde.

Over de auteur:

Renske Doorenspleet (1973) was als docent en onderzoeker verbonden aan de universiteiten van Harvard en Leiden. Ze schreef wetenschappelijke artikelen en vier Engelstalige boeken over vrijheid en democratie. Sinds 2006 woont ze in Engeland, waar ze werkt als universitair docent.

De schrijfster wordt geboren in 1973, het jaar dat er in het ApGen een crisis ontstaat. Het gevolg van een groeiende kloof tussen de progressiever wordende buitenwereld en het genootschapsleven. In plaats van mee te bewegen met de tijdsgeest, trapt de toenmalige apostel L. Slok (1904-1984) keihard op de rem.

Nog meer olie op het vuur is dat er in augustus 1974 negatieve berichten verschijnen in het veelgelezen weekblad Panorama. Dat slaat binnen het genootschap in als een bom. Het zorgt ervoor dat alle luiken potdicht gaan en dat de inmiddels strakke teugels, nóg strakker worden aangehaald. Zo krijgt elk gezin iedere zes weken huisbezoek, word je geacht allerlei persoonlijke zaken (studie, andere baan, verhuizen, met elkaar op vakantie gaan, relatieproblemen, enz.) te bespreken met de voorganger van jouw gemeente en moet je een geldige reden hebben om niet te komen opdagen bij de talloze activiteiten (dit wordt allemaal nauwkeurig bijgehouden).

In dit verstikkende klimaat groeit de jonge Renske op. Een hoogsensitief kind dat last heeft van alle drukte; een intelligent kind dat vragen stelt die niet op prijs worden gesteld; een serieus kind dat uitgroeit tot een jonge vrouw met vragen over haar identiteit, mede veroorzaakt door te moeten leven in twee parallelle werelden. Een vrouw die er zo nu en dan letterlijk kotsmisselijk van wordt als ze terugdenkt aan die tijd dat het altijd maar ‘fijn’ moest zijn.

Apostelkind is het eerste boek dat de zwarte bladzijden uit de geschiedenis van het ApGen openbaar maakt. Volgens Doorenspleet hard nodig, omdat sprake was van emotioneel misbruik. Praktijken waarin kinderen ongewild werden meegezogen en waar velen tot op de dag van vandaag last van hebben. Waarover op de eigen website niets is te vinden (alsof er niets is gebeurd) en waarop het genootschap nogal lauw reageert*.

Volgens Doorenspleet zou het beter zijn, als groepen als het ApGen regelmatig worden geïnspecteerd, zoals bijvoorbeeld in het onderwijs. De situatie binnen het genootschap is sinds 1994 weliswaar veranderd, maar oude gewoonten, zoals het uit hun functie zetten van mensen omdat ze zich niet ‘keurig’ zouden gedragen, komen nog steeds voor. Hoezo ‘samen wijzer worden’?

Al met al is Apostelkind een openhartig verslag, dat treffend beschrijft hoe het eraan toe ging binnen het ApGen. Een boek dat geschreven moest worden en dat sinds het verschijnen bij zowel leden als oud-leden veel losmaakt. Ook een aanrader voor buitenstaanders. Een publicatie die bovendien kan worden gezien als een wijze raad en dan ook begint met de woorden van Kahlil Gibran (De profeet, 1923):

‘Je kinderen zijn je kinderen niet.

Zij zijn de zonen en dochters van ‘s levens hunkering naar zichzelf.

Je mag hen je liefde geven, maar niet je gedachten, want zij hebben hun eigen gedachten.’

Titel: Apostelkind. In de greep van een gesloten genootschap

Auteur: Renske Doorenspleet

Verschenen: april 2020

Uitgever: Balans

Pagina’s: 320

ISBN: 9789463820936 (paperback) / 9789463820943 (E-book)

Prijs: Paperback € 22,99 / E-book € 11,99

 

* Zie De Telegraaf, katern Vrouw, woensdag 8 april, pagina W7 en de website van De Monitor van KRO-NCRV

 

Share Button
99Shares