Tagarchief: Column

Deug ik?

1Shares
Share Button

In de tijd die ik nog heb voordat mijn vlucht vertrekt, koop ik het boek De meeste mensen deugen. Niet uit vliegschaamte, maar omdat op de achterflap staat dat historicus Rutger Bregman antwoord geeft op interessante vragen als: Zijn we diep vanbinnen geneigd tot het kwade of het goede? Omdat mijn lot straks, op tien kilometer hoogte, in handen ligt van anderen, hoop ik natuurlijk op het laatste.

Nadat ik mij in mijn vliegtuigstoel heb gewurmd, blijkt al snel dat de quote op de achterkant van Geert Mak, juist is: ‘Rutger Bregman sleept je mee’. Het is zelfs zo erg, dat de veiligheidsinstructies en het rondje ‘Tuu-nog-koffie-tuu-nog-thee?’ aan mij voorbijgaan.

Opzienbarend is bijvoorbeeld, dat talloze onderzoeken waarmee hordes psychologiestudenten zijn opgeleid, niet deugen. Zo zou bij de moord op Kitty Genovese, niemand van de maar liefst 38 getuigen, ook maar een vinger hebben uitgestoken. Dit ‘omstandereffect’ zou te wijten zijn aan de onverschilligheid die mensen nu eenmaal eigen is. Niet dus.

Waar het Bregman allemaal om gaat, is afrekenen met het westerse geloof dat de mens verdorven is. Hij zegt dat we er beter aan doen, bij voorbaat uit te gaan van het goede. Dus vertelt mijn medepassagier mij dat hij bij de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst werkt? Stel een vraag en denk niet direct aan een noodlanding.

Dit dragen van een roze bril is mooi, maar wat nu als ik beken dat ik de veiligheidsinstructies in een vliegtuig alleen dan volg, als de stewardess een aantrekkelijke verschijning is? Dat doe ik natuurlijk niet en ik begrijp dan ook totaal niet waar zo’n gedachte vandaan komt, maar stel dat het wél zo is? Deug ik dan, of behoor ik dan tot de categorie ‘You’re no good’? Ik vraag ’t maar.

Share Button
1Shares

Rupsje Mooigenoeg 2.0

0Shares
Share Button

Oudejaarsdag viel dit jaar op 29 juli. Een vroegertje, omdat het die dag Earth Overshoot Day was, het moment waarop de mensheid net zoveel voedsel en grondstoffen verbruikte, als de aarde in twaalf maanden kan voortbrengen. Een gevalletje: ‘De oliebollen zijn op, maar wil je er nog één?’

Ik schrijf hierover, omdat een lezeres na het lezen van mijn vorige column over Rupsje Mooigenoeg, mij vroeg of ik iets zag in de metafoor ‘de mens als buxusrups’. Een intelligente vraag, die om een intelligent antwoord vraagt. Dus vooruit met de rups.

Kijken we naar de overeenkomsten, dan blijkt dat homo economicus inderdaad veel weg heeft van de buxusrups. Sterker nog: de mens is méér rups dan de rups zelf ooit kan zijn. Want terwijl het diertje leeft volgens het principe op=op, maakt de mens er een achttien gangendiner van. Zo jagen we er met z’n allen 1,75 aarde doorheen (wij Nederlanders zelfs 2,9). Dat er een planeet is ontdekt die mogelijk water heeft, komt daarom als geroepen. Alleen wel nog even 110 lichtjaar overbruggen.

Het wordt pas echt interessant, als we kijken naar de innerlijke drang om te veranderen. Bij de rups leidt dat tot verpoppen en het veranderen in een vlinder. Niet omdat het beest een keuze heeft, maar gewoon omdat het mot.

Ook de mens kan veranderen, alleen is dat voor hem geen must. Behalve dan voor een deel van de bevolking onder de grote rivieren, die dit ‘carnaval’ noemt. De rest van het mensdom daarentegen kan kiezen. Kiezen om door te gaan met de ‘vooruitgang’, die intussen op de afgrond afstevent, of beslissen om het roer om te gooien. Al was het alleen maar om de rekening van het diner niet op de kleinkinderen af te schuiven.

Maar hoe doe je dat, het roer omgooien? Of beter gezegd: welke innerlijke drang zorgt ervoor dat EOD op z’n vroegst op 31 december valt? Je krijgt antwoord als je stil, heel stil bent. Dan pas kun je de stem van de liefde horen. Zij nodigt ons uit als zij zegt:

kom

verbaas je

aan de overkant

waarom je niet eerder

ging

Share Button
0Shares