Tagarchief: Recensie

Apostelkind

25Shares
Share Button

Openhartig en treffend

Renske Doorenspleet – Apostelkind. In de greep van een gesloten genootschap

Persoonlijk verslag van het loskomen van een religieuze beweging

‘Hoe kun je iets loslaten als je niet weet wat jou heeft vastgehouden?’ Dat zegt echtgenoot Martin, als Renske Doorenspleet het graven in haar verleden wil opgeven. Een geschiedenis van opgroeien in Het Apostolisch Genootschap (ApGen), een religieuze beweging waar tot in de jaren ’80 een grote mate van discipline, loyaliteit, uiterlijk en geestelijk conformisme werd geëist.

Het doorknippen van de navelstreng – in 1998 stappen Renske en haar man uit de beweging – betekent nog niet een definitieve breuk met het verleden. Integendeel. Naarmate de tijd verstrijkt kijkt Doorenspleet met steeds meer verbazing naar wat haar is overkomen. Zo vraagt ze zich af hoe het kan dat deze groep waaraan het individu volledig ondergeschikt werd gemaakt (‘Ik was wij, wij waren nooit ik’), in een open en democratische samenleving als Nederland, ongemoeid zijn gang kon gaan.

Om antwoord te krijgen, raadpleegt Doorenspleet talloze oude documenten en voert ze gesprekken met haar ouders, andere (ex)leden en wetenschappers. De kennis die ze opdoet, legt ze naast haar eigen herinneringen. Dit maakt dat ze in een emotionele rollercoaster terecht komt, waarbij ze zich afvraagt of iemand haar ooit zal geloven. Niet zo vreemd als je bent opgegroeid in een groep die (ook nu nog) de donkere kanten van het verleden het liefst onder het tapijt veegt.

Doorenspleet brengt de geschiedenis van het ApGen in kaart, niet alleen door te beschrijven hoe de oorspronkelijke beweging vanuit Engeland, via Duitsland naar Nederland kwam, maar ook vertelt zij hoe het genootschap zich in de periode 1946-1951 losmaakte van de Duitse moederkerk, de Neuapostolische Kirche. Daarnaast is ieder hoofdstuk voorzien van persoonlijke herinneringen, als ware het dagboekaantekeningen. Zo krijgen we een gedetailleerd beeld van hoe Doorenspleet binnen de beweging opgroeide en hoe zij dat beleefde.

Over de auteur:

Renske Doorenspleet (1973) was als docent en onderzoeker verbonden aan de universiteiten van Harvard en Leiden. Ze schreef wetenschappelijke artikelen en vier Engelstalige boeken over vrijheid en democratie. Sinds 2006 woont ze in Engeland, waar ze werkt als universitair docent.

De schrijfster wordt geboren in 1973, het jaar dat er in het ApGen een crisis ontstaat. Het gevolg van een groeiende kloof tussen de progressiever wordende buitenwereld en het genootschapsleven. In plaats van mee te bewegen met de tijdsgeest, trapt de toenmalige apostel L. Slok (1904-1984) keihard op de rem.

Nog meer olie op het vuur is dat er in augustus 1974 negatieve berichten verschijnen in het veelgelezen weekblad Panorama. Dat slaat binnen het genootschap in als een bom. Het zorgt ervoor dat alle luiken potdicht gaan en dat de inmiddels strakke teugels, nóg strakker worden aangehaald. Zo krijgt elk gezin iedere zes weken huisbezoek, word je geacht allerlei persoonlijke zaken (studie, andere baan, verhuizen, met elkaar op vakantie gaan, relatieproblemen, enz.) te bespreken met de voorganger van jouw gemeente en moet je een geldige reden hebben om niet te komen opdagen bij de talloze activiteiten (dit wordt allemaal nauwkeurig bijgehouden).

In dit verstikkende klimaat groeit de jonge Renske op. Een hoogsensitief kind dat last heeft van alle drukte; een intelligent kind dat vragen stelt die niet op prijs worden gesteld; een serieus kind dat uitgroeit tot een jonge vrouw met vragen over haar identiteit, mede veroorzaakt door te moeten leven in twee parallelle werelden. Een vrouw die er zo nu en dan letterlijk kotsmisselijk van wordt als ze terugdenkt aan die tijd dat het altijd maar ‘fijn’ moest zijn.

Apostelkind is het eerste boek dat de zwarte bladzijden uit de geschiedenis van het ApGen openbaar maakt. Volgens Doorenspleet hard nodig, omdat sprake was van emotioneel misbruik. Praktijken waarin kinderen ongewild werden meegezogen en waar velen tot op de dag van vandaag last van hebben. Waarover op de eigen website niets is te vinden (alsof er niets is gebeurd) en waarop het genootschap nogal lauw reageert*.

Volgens Doorenspleet zou het beter zijn, als groepen als het ApGen regelmatig worden geïnspecteerd, zoals bijvoorbeeld in het onderwijs. De situatie binnen het genootschap is sinds 1994 weliswaar veranderd, maar oude gewoonten, zoals het uit hun functie zetten van mensen omdat ze zich niet ‘keurig’ zouden gedragen, komen nog steeds voor. Hoezo ‘samen wijzer worden’?

Al met al is Apostelkind een openhartig verslag, dat treffend beschrijft hoe het eraan toe ging binnen het ApGen. Een boek dat geschreven moest worden en dat sinds het verschijnen bij zowel leden als oud-leden veel losmaakt. Ook een aanrader voor buitenstaanders. Een publicatie die bovendien kan worden gezien als een wijze raad en dan ook begint met de woorden van Kahlil Gibran (De profeet, 1923):

‘Je kinderen zijn je kinderen niet.

Zij zijn de zonen en dochters van ‘s levens hunkering naar zichzelf.

Je mag hen je liefde geven, maar niet je gedachten, want zij hebben hun eigen gedachten.’

Titel: Apostelkind. In de greep van een gesloten genootschap

Auteur: Renske Doorenspleet

Verschenen: april 2020

Uitgever: Balans

Pagina’s: 320

ISBN: 9789463820936 (paperback) / 9789463820943 (E-book)

Prijs: Paperback € 22,99 / E-book € 11,99

 

* Zie De Telegraaf, katern Vrouw, woensdag 8 april, pagina W7 en de website van De Monitor van KRO-NCRV

 

Share Button
25Shares

Woodstock ’69. De rock-‘n-rollrevolutie

31Shares
Share Button

Goed verwoord en prachtig verbeeld

Ernesto Assante – Woodstock ’69. De rock-‘n-rollrevolutie

Het boeiende verhaal van het meest legendarische festival ooit

Slechts enkelen zullen nog nooit hebben gehoord van Woodstock, het muziek en kunstfestival dat van 15 t/m 18 augustus 1969 plaatsvond nabij Bethel in de Amerikaanse staat New York. Het festival zou de geschiedenis ingaan als het meest legendarische ooit, al was het alleen maar omdat bijna alles uit de hand liep: in plaats van de beoogde 200.000 bezoekers, kwamen er 500.000, noodweer toverde het terrein om tot een grote modderpoel en alle wegen naar het festival raakten tot op zo’n 35 kilometer in de omtrek verstopt.

De reden dat het festival toch een groot succes werd, lezen we in het door de Assante geschreven boek. De Italiaan schreef eerder muziekboeken (o.a. Legends of Rock en U2, Past, Present, Future) en artikelen voor talloze Italiaanse en internationale week- en maandbladen (o.a. Rolling Stone). Hij schrijft dat er geen grote ongelukken gebeurden, vooral door een groot saamhorigheidsgevoel. Dat dit mede werd opgewekt door het overvloedig gebruik van allerlei geestverruimende middelen, is bijna overbodig om te melden.

Het was dus één en al ‘Peace & Love’, een gegeven dat Assante plaatst in de geest van die tijd. Een tijd die werd gekenmerkt door de zgn. ‘tegencultuur’, waarbij jongeren die genoeg hadden van de regels en beperkingen van de Amerikaanse samenleving in de jaren vijftig, op een vooral persoonlijke, niet-politieke manier in opstand kwamen.

Nadat Assante de context schetst, stelt hij de hoofdrolspelers van de organisatie aan ons voor (m.n. Michael Lang). Daarna bespreekt hij de optredens van de artiesten, van iedere dag afzonderlijk. Zo is er het verhaal van Richie Havens, die als eerste het podium opging en erin slaagde het publiek in vervoering te brengen, ondanks het feit dat hij al lang door zijn repertoire heen was en moest improviseren om tijd te rekken: de volgende act moest namelijk nog per helikopter worden ingevlogen.

Hoewel Woodstock voor veel artiesten een opstap was naar (nog meer) succes (het leverde Carlos Santana een platencontract op en Joe Cocker bekendheid in de VS), waren er ook grootheden die er niets van bakten en dan ook weigerden in de later uitgekomen film te worden opgenomen. Maar de meeste artiesten stegen boven zichzelf uit en kijken jaren later met veel genoegen terug op het festival dat ze nooit meer zullen vergeten. Roger Daltrey van The Who, verwoordt het zo:

‘We gingen dus het podium op en daar was de chaos zo mogelijk nog groter. Bijna niets werkte en het was onmogelijk te horen wat ik zong. We werden gered door de zonsopkomst achter publiek terwijl ik ‘See Me, Feel Me’ zong. Het was de mooiste lichtshow die we hadden kunnen bedenken.’

Met dit boek slaagt de auteur erin een halve eeuw na dato een klein monument neer te zetten. Zijn verhaal leest lekker weg, is interessant en ook goed te volgen voor de lezer die minder bekend is met de geschiedenis van de pop- rockmuziek. Een boek dat naast lezen, ook bedoeld is om te bekijken: veel prachtige foto’s geven een goed beeld van de sfeer destijds. Van een festival dat gemakkelijk had kunnen uitlopen op een ramp, maar dat niet deed. Als je het boek leest en bekijkt, begrijp je pas waarom. Van harte aanbevolen!

Ernesto Assante – Woodstock ’69. De rock-‘n-rollrevolutie

Uitgever: Fontaine Uitgevers

Druk: 1e

ISBN 9789059569157

Februari 2019

Pag.: 224

Hardcover €29,99

Share Button
31Shares